LỜI CHÀO VÀ SỰ KHÁC BIỆT

Đi đến nơi nào lời chào đi trước” là lời mở đầu cho một ca khúc đầy ý nghĩa.

Cả nhạc sĩ và nhà thơ rất thấm nhuần truyền thống xa xưa của người Việt đồng thời dẫn dắt gợi mở cho trẻ thơ một loạt những ý nghĩa cao cả của lời chào:

“Không những thể hiện sự kính trọng với bề trên mà lời chào còn gắn kết các mối quan hệ xã hội gẫn nhau hơn. “

Tuy nhiên, cùng với sự thay đổi của thời gian thì ý nghĩa của lời chào cũng như việc sử dụng nó như một công cụ trong sinh hoạt hàng ngày đã bị mai một.

Tại tất cả các môi trường giáo dục đều lấy khẩu hiệu: “Tiên học lễ, hậu học văn” làm đầu, vì vậy lễ nghi chào hỏi luôn là bài học đầu tiên được các giáo viên cung cấp tới trẻ. Có một sự khác biệt trong tất cả các cấp bậc giáo dục mà mọi người vẫn thấy là với độ tuổi Mầm non việc làm mẫu của giáo viên là điều cơ bản và cần thiết cho em bé. 

Bạn có hay chào con trước khi nghe lời chào từ bé?

Bạn có phải là một giáo viên luôn chào trẻ trước mỗi khi trẻ đến lớp?

Bạn có phải là bậc cha mẹ luôn chào con mỗi khi ra khỏi nhà hay đi làm về?

Bạn thường nói: “Con chào mẹ chưa?” hay bạn hỏi: “Khi mẹ chào con sẽ nói gì nhỉ?” để giúp bé hình thành thói quen và hiểu được và nghĩa thực sự của lời chào?

Có một bà mẹ đã than phiền với tôi rằng: “Con em sao chậm mồm lắm chị ạ! Đi đâu chả thấy nó chào hỏi ai, nhiều lần phát cáu lên vì bảo mãi nó cứ ì ra như trêu người mình, xấu hổ với mọi người, mà ngày xưa nó có thế đâu!”.

Là một giáo viên Montessori tôi xin chia sẻ với các mẹ sự khác biệt trong lời chào của trẻ mà tôi được thấy.

Đối với trẻ học PPGD truyền thống:

  • Dễ dàng cất lời chào với tất cả mọi người mọi lúc, mọi nơi, đi ra cũng chào, đi vào cũng chào, lạ cũng chào, quen cũng chào, chào từ xa, chào to, rõ ràng và liên tục.
  • Sau lời chào là trẻ cũng dễ bắt chuyện hay thân thiện với mọi người. Ví dụ: lại gần, ôm ấp, thơm, đi theo, làm theo… 
  • Chào do bị ép buộc hoặc chào có mục đích.
  • Chào khi không thấy mặt người đang chào, chào với từ xa, chào trống không.
  • Trẻ thường nhận được lời khen ngay sau lời chào.
  • Cảm thấy vui thích trong chốc lát vì điều đó.
  • Không có nhiều ý thức về sự nguy hiểm vì trẻ quá dễ dãi với mọi đối tượng.

Từ đó trẻ hình thành thói quen: “Khi mình chào, mọi người cũng vui, mình cũng vui”. Khi lớn lên trẻ biết lấy lời chào là công cụ để lấy lòng người khác nhưng thực chất trong lòng không hề có khái niệm tôn trọng. (Vừa chào xong có thể nói xấu ngay khi người đó bước qua).

Đối với trẻ học PPGD Montessori:

  • Chỉ chào khi quan sát người đối diện cảm thấy an toàn và thân thiện.
  • Tùy vào cảm nhận của bản thân để trẻ chào to/nhỏ hoặc không chào.
  • Không chào ngay cả khi bị ép buộc.
  • Đôi khi không chào là cách trẻ đang lựa chọn, dò xét về đối tượng trong cảm nhận. cũng có thể là bé thử thách người lớn khi thấy thái độ phản ứng của bố mẹ quá gay gắt. 
  • Trẻ không quan trọng nhận được lời khen hay chê về điều đó. Cũng không vì mục đích cá nhân nào đó.
  • Trẻ chỉ tiếp thu khi cảm nhận được lời nhắc nhở nhẹ nhàng và cần thiết. Ví du: chào ai đó là một cách thể hiện lịch sự trong giao tiếp, nếu con không chào, mọi người không chỉ nói con không lịch sự mà còn đánh giá bố mẹ và cô giáo của con không lịch sự, như vậy chẳng hay tí nào. Việc mở lời cho một câu chuyện cũng cần dung lời chào để gây thiện cảm, nếu không có điều này ngôn ngữ nói của con cũng bị hạn chế rất nhiều…)
  • Chào hỏi là văn hóa ứng xử của cả hai bên (người lớn và trẻ nhỏ). Khi chào trẻ nhìn vào mắt người đối diện, chào đủ nghe, chào đủ câu, không chào khi không thấy mặt hay chào với sau lưng người khác, đặc biệt xử dụng cách xưng hô chính xác trong lời chào là điều rất cần thiết.

Từ đó trẻ hình thành ý thức bảo vệ bản thân, bảo vệ quyền lợi của chính mình, không quá dễ dãi, gần gũi với mọi đối tượng. Đồng thời trẻ học được nhiều kỹ năng: Kỹ năng quan sát đối tượng, phát triển các giác quan và giác quan thứ 6, kỹ năng lịch sự trong giáo tiếp, kỹ năng tự tin trong ứng xử cộng đồng…

Hi vọng với bài chia sẻ này người lớn sẽ luôn là tấm gương sáng cho các con trong việc làm mẫu để giúp trẻ hình thành thói quen cần thiết cho bản thân mình nhé! 

Tác giả: Cô Nguyễn Thị Duyên
Giáo viên Montessori 3-6. Mầm non Bigsun- HP.